یک زن، دو بار. سمت چپ، در آینه‌ی دیواری با قاب سفید، موهایش به سمت راست کادر شانه شده است. سمت راست، صفحه‌ی موبایل همان تصویر را معکوس نشان می‌دهد.
  • مطلب توضیحی
  • سلفی‌ها

چرا چهره‌تان در عکس با آینه فرق دارد؟

چهره‌تان در آینه مشکلی ندارد و در عکسی از همان شب انگار یک جای کارش می‌لنگد. چهار چیز فرق می‌کند: عکس چهره را برعکسِ آینه، از فاصله‌ای دیگر و در یک لحظه‌ی ثابت نشان می‌دهد، و شما آن را با چهره‌ای می‌سنجید که در خاطرتان مانده است.

۱. آینه چپ و راست را جابه‌جا می‌کند

چهره‌ی خودتان را بیشتر از آینه می‌شناسید. بقیه آن را از آن طرف میز می‌شناسند، یعنی برعکس. خالی که در آینه سمت چپ صورتتان است، در چهره‌ای که دوستانتان می‌بینند سمت راست است. عکس نسخه‌ی آن‌ها را نشانتان می‌دهد.

اگر چهره‌ها متقارن بودند، این اهمیتی نداشت. چهره‌ها تقریباً متقارن‌اند و هیچ‌وقت کاملاً نه: یک ابرو کمی بالاتر است، یا لبخند به یک طرف کشیده می‌شود. پژوهشی در سال ۲۰۱۴ برای این تفاوت عدد گذاشت. پژوهشگران چهره‌ی ۱۰۰ داوطلب سالم را سه‌بعدی اسکن کردند، هر اسکن را آینه‌ای کردند و روی نسخه‌ی اصلی انداختند. دو سطح به‌طور میانگین ۰٫۸ میلی‌متر با هم فاصله داشتند.

کمتر از یک میلی‌متر چیزی به نظر نمی‌آید. اما شما هر روزِ عمرتان به این چهره نگاه کرده‌اید و می‌دانید کدام ابرو بالاتر است. در عکس، همان ابرو طرف دیگر است. چهره نامتقارن‌تر نشده، چون معکوس‌کردن تفاوت‌های ریز را به طرف دیگر می‌برد و چیزی به آن‌ها اضافه نمی‌کند. چهره ناآشنا شده، و آدم در چهره‌ی خودش ناآشنا را به‌راحتی با غلط اشتباه می‌گیرد.

غریبه چنین مشکلی ندارد. نسخه‌ی آشنایی از چهره‌ی شما ندارد که با آن مقایسه کند، و عکس و تصویر آینه‌ای‌اش برای او دو چهره‌ی معمولی‌اند. می‌توانید همین را از جای غریبه امتحان کنید: در پایین هشت چهره هست که هرگز ندیده‌اید و هر کدام دو بار نشان داده می‌شود.

 

تصویر آینه‌ای را تشخیص دهید

۸ چهره، هر کدام دو بار. یکی از دو نسخه معکوس شده است. نسخه‌ی اصلی را انتخاب کنید.

هشت سلفی از مجموعه‌ی نمونه‌های ما. «اصلی» یعنی فایل همان‌طور که ذخیره شده، و نسخه‌ی دیگر تصویر آینه‌ای آن است.

اگر بیشتر جواب‌هایتان حدسی بود، نتیجه همان است که انتظار می‌رود. در چهره‌ی یک غریبه چیز زیادی نیست، یا هیچ چیزی نیست، که نسخه‌ی اصلی را از تصویر آینه‌ای‌اش جدا کند، و هر دو چهره‌هایی معمولی به نظر می‌رسند.

چهره‌ی خودتان حکایت دیگری دارد و روان‌شناسان از سال ۱۹۷۷ آن را می‌آزمایند. آن سال سه پژوهشگر از دانشجویان زن در میلواکی عکس گرفتند و هر نگاتیو را دو بار چاپ کردند، یک بار عادی و یک بار معکوس. بعد از هر زن پرسیدند کدام چاپ را بیشتر می‌پسندد. حدود دوسومشان چاپ معکوس را انتخاب کردند، یعنی همان چهره‌ی توی آینه را. در یک آزمایش ۲۱ نفر از ۳۳ نفر و در دیگری ۲۰ نفر از ۲۸ نفر.

این داستان را معمولاً این‌طور ادامه می‌دهند که دوستانشان چاپ واقعی را ترجیح دادند. این نیمه سست‌تر است. دوستان و شریک‌های عاطفی‌شان به چاپ واقعی گرایش داشتند، اما بار اولی که از آن‌ها پرسیدند، هیچ‌کدام از دو شمارش از نظر آماری معنادار نبود. هر دو نیمه تازه در پژوهشی در سال ۲۰۱۰ پیدا شد. از ۳۸ بزرگسال، ۲۷ نفر تصویر آینه‌ای خودشان را ترجیح دادند و دست‌کم ۲۹ نفر تصویر واقعی همکارانی را که یک سال یا بیشتر با آن‌ها کار کرده بودند. کسانی که چهره‌ها را نمی‌شناختند ترجیح معناداری نشان ندادند، و شما در آزمون بالا در همین جایگاه بودید.

این یک گرایش است، نه قانون. در پژوهشی در سال ۲۰۲۳، ۱۹۸ دانشجو بین عکس اصلی و عکس معکوس خودشان انتخاب کردند و برای یک عکس معمولی از روبه‌رو، ۵۹٪ نسخه‌ی اصلی را ترجیح دادند و ۳۵٪ نسخه‌ی معکوس را.

تمام ترفند فیلتر «Inverted» (معکوس) در TikTok هم همین است. این فیلتر پیش‌نمایش آینه‌ای دوربین جلو را به همان شکلی برمی‌گرداند که دیگران شما را می‌بینند. اگر چهره‌تان در آن کج به نظر می‌رسد، چیزی عوض نشده و فقط چپ و راست جابه‌جا شده است. آشنایانتان سال‌هاست همین نسخه را می‌بینند.

۲. سلفی معمولاً از آینه نزدیک‌تر است

تفاوت دوم فاصله است، و فاصله شکل چهره را در عکس عوض می‌کند.

دوربین هر چیزی را هرچه دورتر باشد کوچک‌تر می‌کشد. دو برابر دورتر، نصف اندازه. این درباره‌ی اجزای یک چهره هم صدق می‌کند، چون نوک بینی نزدیک‌ترین نقطه به لنز است و گوش‌ها دورترین. از آن سر اتاق، فاصله‌ی میان این دو تقریباً اهمیتی ندارد. از فاصله‌ی یک دست، همین فاصله حدود یک‌چهارمِ فاصله‌ی لنز تا بینی است. برای همین دوربین بینی را به‌وضوح بزرگ‌تر از گوش‌ها می‌کشد. اسلایدر را جابه‌جا کنید و به گوش‌ها نگاه کنید.

اسکن سه‌بعدی سر یک مرد، رندرشده از فاصله‌ی ۴۵ سانتی‌متر
لنز تا بینی
۴۵ سانتی‌متر
لنز تا گوش‌ها
۵۶ سانتی‌متر
مقیاس گوش‌ها نسبت به بینی
۸۰٪

اسکن سه‌بعدی یک سر واقعی که به ارتفاع ۲۳ سانتی‌متر مقیاس شده و یک دوربین پین‌هول مجازی از یازده فاصله از آن عکس گرفته است. هر فریم همان مربع ۳۱ سانتی‌متری دور صورت را نشان می‌دهد، همان‌طور که عکاس از هر فاصله‌ای کادر را پر می‌کند. چشم‌های مرد در اسکن بسته است. اسکن سر از Lee Perry-Smith، CC BY 3.0.

حسابِ پشت این اسلایدر کوتاه است. در این اسکن، گوش‌ها حدود ۱۱ سانتی‌متر عقب‌تر از نوک بینی‌اند. اگر لنز در ۳۰ سانتی‌متری بینی باشد، گوش‌ها ۴۱ سانتی‌متر فاصله دارند و دوربین آن‌ها را با ۷۳٪ مقیاس بینی می‌کشد. در ۲ متری می‌شود ۲۰۰ در برابر ۲۱۱، و گوش‌ها به ۹۵٪ می‌رسند.

لنز هیچ‌جای این حساب نیست. لنز بلندتر (با فاصله‌ی کانونی بیشتر) پرسپکتیو را عوض نمی‌کند. به عکاس اجازه می‌دهد دو متر عقب بایستد و باز هم کادر را پر کند. کار را فاصله می‌کند. برای همین راهنماهای عکاسی پرتره توصیه می‌کنند با لنز بلندتر و از حدود ۲ تا ۲٫۵ متری (شش تا هشت فوت) عکس بگیرید. لنزها و نرم‌افزار موبایل عکس را از راه‌های دیگری هم تغییر می‌دهند، اما پرسپکتیو فقط به فاصله بستگی دارد.

حالا سلفی و آینه کجای این اسلایدر می‌نشینند؟ پژوهشگرانی که حرکت ۵۸ نفر را هنگام سلفی‌گرفتن ردیابی کردند دیدند میانه‌ی فاصله‌ی موبایل تا بینی ۴۳ تا ۴۵ سانتی‌متر (۱۷ تا ۱۸ اینچ) است. آینه دورتر از چیزی است که به نظر می‌رسد، چون بازتاب شما همان‌قدر پشت شیشه است که خودتان جلوی آن ایستاده‌اید. اگر در ۵۰ سانتی‌متری آینه‌ی روشویی بایستید، چهره‌تان را از حدود یک متری می‌بینید. سلفی از کمتر از نصف این فاصله گرفته می‌شود.

سلفی بینی را ۳۰٪ بزرگ‌تر می‌کند؟

شاید خوانده باشید که می‌کند. این عدد واقعی است، اما از یک محاسبه آمده، نه از عکس آدم‌ها. پژوهشگران برای مقاله‌ای از دانشگاه راتگرز در سال ۲۰۱۸ مدلی هندسی از یک سرِ متوسط ساختند. وقتی دوربین در ۳۰ سانتی‌متری (۱۲ اینچی) است، بینی مدل برای مردان ۳۰٪ و برای زنان ۲۹٪ پهن‌تر است از وقتی که دوربین بی‌نهایت دور باشد. مدل این پهنا را نسبت به پهنای صورت در محل استخوان‌های گونه می‌سنجد و گونه‌ها را نصفِ طول سر، یعنی حدود ۱۰ سانتی‌متر، عقب‌تر از خط ابروها می‌گذارد. پس همان حساب اسلایدر است، با این فرق که اسلایدر نوک بینی و گوش‌ها را می‌سنجد و مدل خط ابروها و گونه‌ها را.

وقتی پژوهشگران عکس آدم‌های واقعی را اندازه گرفتند، عددها کوچک‌تر درآمد، و چیزی که اندازه گرفتند هم چیز دیگری بود. در سال ۲۰۲۲ گروهی در دالاس از ۳۰ داوطلب عکس گرفتند، یک بار با موبایل از ۳۰ سانتی‌متری (۱۲ اینچ) و یک بار با دوربین استودیویی از ۱٫۵ متری (۵ فوت). در سلفی‌ها بینی‌ها ۶٫۴٪ بلندتر بودند و پهنای قاعده‌ی بینی تغییر معناداری نکرد. پژوهشی در سال ۲۰۲۴ روی ۱۲ نفر نشان داد در عکس‌های موبایل از ۳۰ سانتی‌متری، بخش میانی صورت ۱۲٪ در جهت عمودی کشیده می‌شود، باز هم در مقایسه با عکس‌های ۱٫۵ متری.

این تغییرها کوچک به نظر می‌رسند. اما همین‌ها کافی است تا شناختن یک آدم سخت شود. در آزمایشی در سال ۲۰۱۷، شرکت‌کننده‌ها به جفت‌عکس‌هایی نگاه می‌کردند و می‌گفتند هر دو عکس یک نفر را نشان می‌دهد یا نه. وقتی هر دو عکس از یک فاصله گرفته شده بود، کسانی که چهره‌ها را نمی‌شناختند جفت‌هایی را که هر دو عکسشان از یک نفر بود در ۹۷٪ موارد درست تشخیص دادند. وقتی یک عکس از ۳۲ سانتی‌متری و دیگری از ۲٫۷ متری گرفته شده بود، این عدد ۶۹٪ شد. کسانی که چهره‌ها را می‌شناختند نزدیک ۱۰۰٪ ماندند. دوربین جابه‌جا شد و برای غریبه، همان آدم تقریباً در یک‌سوم موارد آدم دیگری شد.

۳. عکس یک لحظه است

تفاوت سوم زمان است. در آینه چهره‌تان حرکت می‌کند و کسی که حرکتش می‌دهد خود شمایید. حالت چهره‌تان را مرتب می‌کنید، سرتان را به زاویه‌ای که دوست دارید کج می‌کنید و نگاه می‌کنید. عکس یک لحظه را از میان این حرکت برمی‌دارد و خیلی از این لحظه‌ها میان دو حالت چهره می‌افتند: پلکی نیمه‌بسته، دهانی میان دو صدا، نگاهی به کنار.

شش تصویر ثابت از یک زن در میانه‌ی گفت‌وگو: پلکی نیمه‌بسته، لب‌هایی جلوآمده وسط یک کلمه، ابروهای بالارفته با دهان باز، نگاهی به کنار، خنده‌ای با چشم‌های محکم‌بسته، و لبخندی آرام با دهان بسته

شش لحظه از حرف‌زدن یک نفر. دوربین می‌تواند هر کدام را بگیرد.

یک لحظه‌ی تصادفی واقعاً بدتر از چهره‌ی در حال حرکت دیده می‌شود؟ در سال ۲۰۱۲ روان‌شناسان این را آزمودند و نتیجه را اثر چهره‌ی منجمد نامیدند. ویدئوهای اینترنتی ۲۰ نفر را در حال حرف‌زدن برداشتند، ۴۰ کلیپ دوثانیه‌ای از آن‌ها بریدند و کلیپ‌ها را به ۱٬۲۰۰ فریمشان تقسیم کردند. بعد ارزیاب‌ها به کلیپ‌ها و به تک‌فریم‌ها نمره دادند که چهره در آن‌ها چقدر خوب افتاده است. در ۹۱٪ مقایسه‌هایی که مساوی نشد، فریم به کلیپی که از آن آمده بود باخت. با گروه تازه‌ای از ارزیاب‌ها، همان چهره‌ها برای جذابیت در ویدئو ۴٫۶ از ۷ گرفتند و در تصویر ثابت ۳٫۹.

دو چیز نمی‌گذارد این حرف آخر باشد. آزمایش اول فقط هفت ارزیاب داشت. و فریم‌ها لحظه‌هایی تصادفی از حرف‌زدن بودند. وقتی گروه دیگری ویدئوهای ۶۰ مرد را با تصویرهای ثابتی مقایسه کرد که برای خنثی و طبیعی بودن انتخاب شده بودند، میانگین نمره‌ها تفاوت معناداری نداشت. پس یک فریم تصادفی معمولاً بدتر از چهره‌ی در حال حرکت دیده می‌شود، اما فریمی که خوب انتخاب شده باشد لزوماً نه. این خبر خوبی است، چون انتخاب‌کردن کاری است که از دستتان برمی‌آید.

حتی بدون حرکت هم دو عکس از یک نفر می‌تواند شبیه دو آدم باشد. در سال ۲۰۱۱ پژوهشگران ۴۰ عکس از اینترنت جمع کردند، از هر کدام از دو مجری تلویزیون هلند ۲۰ عکس، و از داوطلبان بریتانیایی که هیچ‌کدام را نمی‌شناختند خواستند عکس‌ها را دسته‌بندی کنند، برای هر آدم یک دسته. جواب درست دو دسته بود. میانه ۷٫۵ دسته بود و رایج‌ترین جواب نُه. داوطلبان هلندی که مجری‌ها را می‌شناختند بیشترشان دو دسته ساختند. هر عکسی از شما فقط یکی از عکس‌های ممکن است، و دامنه‌ی این عکس‌ها همین‌قدر پهن است.

۴. عکس را با چهره‌ای که در خاطرتان است مقایسه می‌کنید

تفاوت آخر اصلاً در عکس نیست. برای اینکه بگویید عکسی از شما غلط به نظر می‌رسد، باید آن را با چیزی مقایسه کنید، و آن چیز تصوری است که خودتان از چهره‌تان دارید. شواهدی هست که این تصور کمی بهتر از واقعیت است.

در سال ۲۰۰۸ نیکلاس اپلی و ارین ویچرچ از دانشجویان عکس گرفتند و از هر عکس ردیفی از نسخه‌ها ساختند. بعضی نسخه‌ها را در گام‌های ۱۰ درصدی با ترکیبی از چهره‌های جذاب مورف کرده بودند و بعضی را با یک چهره‌ی غیرجذاب. بعدتر هر دانشجو ردیف را دید و سعی کرد عکس واقعی را پیدا کند. به‌طور میانگین نسخه‌ای را انتخاب کردند که به سمت جذاب‌تر جابه‌جا شده بود، در یک آزمایش ۶٪ و در دو آزمایش دیگر ۱۲٪ و ۱۳٪. برای چهره‌ی یک دوست هم کمابیش همین کار را کردند و برای چهره‌ی غریبه جابه‌جایی معناداری نشان ندادند.

اگر جایی نقل‌قولی از این پژوهش دیده‌اید، احتمالاً با عدد ۲۰٪ بوده است. این عدد مال نسخه‌ای است که در یکی از آزمایش‌ها بالاترین نمره‌ی «این منم» را گرفت، نه میانگین انتخاب‌ها. تکرار پیش‌ثبت‌شده‌ای هم از این آزمایش پیدا نکردیم. نزدیک‌ترین پشتوانه پژوهشی در سال ۲۰۱۹ است که در آن افراد از میان نُه نسخه از چهره‌ی خودشان انتخاب می‌کردند، نسخه‌هایی که پله‌پله جذاب‌تر یا کم‌جذاب‌تر شده بودند، و باز نسخه‌ای را برداشتند که کمی به سمت جذاب‌تر بود.

پس ممکن است یک عکس دقیق به چهره‌ای کمی زیباتر در ذهنتان ببازد. این به آن معنا نیست که هر عکسی که دوستش ندارید دقیق است. اگر می‌توانید نشان بدهید کجای یک عکس ایراد دارد، این پژوهش‌ها دلیلی نیستند که خودتان را قانع کنید ایرادی در کار نیست.

آینه یا دوربین: کدام دقیق است؟

هیچ‌کدام. آینه چهره‌تان را در حرکت نشان می‌دهد، با چپ و راستِ جابه‌جا. در عکس غیرآینه‌ای چپ و راست همان‌طور است که دیگران می‌بینند و حرکتی در کار نیست. هر کدام هم چهره را از فاصله‌ی خودش نشان می‌دهد.

پرسش به‌دردبخورتر این است که کدام نما به آنچه آدم دیگری می‌بیند نزدیک‌تر است. یک حالت معمولی را در نظر بگیرید: کسی آن طرف میز روبه‌روی شما نشسته است. او چهره‌تان را غیرآینه‌ای، در حرکت و از حدود یک متری می‌بیند. جدول، نماهای رایج چهره‌تان را با همین سه چیز می‌سنجد. چهره‌ای که در خاطرتان است در جدول نیست، چون مال شماست، نه مال هیچ‌کدام از نماها.

آینهچپ و راستآینه‌ایاز چه فاصله‌ایدو برابر فاصله‌ی شما تا شیشهحرکتدر حرکت
سلفی روی صفحه، پیش از زدن شاترچپ و راستآینه‌ایاز چه فاصله‌ایفاصله‌ی یک دست، حدود ۴۵ سانتی‌مترحرکتدر حرکت
سلفی ذخیره‌شدهچپ و راستبسته به تنظیم دوربیناز چه فاصله‌ایفاصله‌ی یک دست، حدود ۴۵ سانتی‌مترحرکتتک‌فریم
عکسی که کس دیگری گرفتهچپ و راستهمان‌طور که دیگران می‌بیننداز چه فاصله‌ایهر جا که ایستاده بودحرکتتک‌فریم
کادر خودتان در تماس تصویریچپ و راستآینه‌ای، مگر خاموشش کنیداز چه فاصله‌ایهر جا که وب‌کم باشدحرکتدر حرکت
آنچه دیگران در تماس می‌بینندچپ و راستهمان‌طور که دیگران می‌بیننداز چه فاصله‌ایهر جا که وب‌کم باشدحرکتدر حرکت
ویدئویی که کس دیگری از شما گرفتهچپ و راستهمان‌طور که دیگران می‌بیننداز چه فاصله‌ایهر جا که ایستاده بودحرکتدر حرکت
شما، از نگاه کسی آن طرف میزچپ و راستهمان‌طور که دیگران می‌بیننداز چه فاصله‌ایحدود یک متر، و متغیرحرکتدر حرکت

رنگ سبز خانه‌هایی را نشان می‌دهد که با آنچه آدمِ آن طرف میز می‌بیند یکی است.

هیچ ردیفی چهره‌ی واقعی شما نیست. ردیف آخر فقط نمایی روزمره از آن است. ویدئویی که کس دیگری از حدود یک متری بگیرد در هر سه ستون با آن یکی است. آینه، از نیم‌متری، فقط در چپ و راست فرق دارد. سلفی ذخیره‌شده در فاصله و در تک‌فریم بودن فرق دارد، و اگر موبایلتان آن را آینه‌ای ذخیره کند، در چپ و راست هم. پیش‌نمایش سلفی روی صفحه در چپ و راست و در فاصله فرق دارد.

دو ردیف به یک تنظیم بستگی دارند و می‌ارزد بدانید تنظیم موبایل خودتان چیست. iPhone پیش‌نمایش دوربین جلو را آینه‌ای نشان می‌دهد و بعد عکس را برعکسِ آن ذخیره می‌کند، مگر اینکه گزینه‌ی Mirror Front Camera در تنظیمات دوربین روشن باشد. موبایل‌های Pixel به همین کلید می‌گویند «Save selfie as previewed» و موبایل‌های Galaxy «Save selfies as previewed» (ذخیره‌ی سلفی مطابق پیش‌نمایش). پس اگر به نظرتان می‌آید سلفی همان لحظه‌ای که می‌گیرید برمی‌گردد، واقعاً برمی‌گردد. صفحه نسخه‌ی آینه‌ای را نشانتان داد و گالری آن یکی را نگه داشت.

تماس‌های تصویری همین کار را با یک وب‌کم معمولی می‌کنند. تنظیم «Mirror my video» در Zoom فقط نمای خودتان را عوض می‌کند. نسخه‌ی دسکتاپ Teams ویدئوی خودتان را آینه‌ای نشان می‌دهد مگر اینکه خاموشش کنید، و این تنظیم چیزی را که دیگران می‌بینند عوض نمی‌کند. Meet تصویر خودتان را برای خودتان آینه‌ای می‌کند و ویدئویتان را به بقیه غیرآینه‌ای نشان می‌دهد.

موقع عکس‌گرفتن چه چیزی را عوض کنید

چهره‌ای را که در خاطرتان است نمی‌توانید عوض کنید، اما سه تفاوت دیگر دست خودتان است. این‌ها برای وقتی است که به یک عکس نیاز دارید. همین که چند عکسِ قابل‌استفاده داشتید، دست نگه دارید.

  • عقب‌تر بروید. فاصله از همه راحت‌تر درست می‌شود. موبایل را در یک‌ونیم متری جایی تکیه بدهید یا به کسی بدهید، از دوربین پشت استفاده کنید و بعد عکس را برش بزنید. برش‌زدن ضرری ندارد، چون عکس برش‌خورده تناسب‌های همان فاصله‌ای را نگه می‌دارد که از آن گرفته شده. چیدمانش در راهنمای هدشات با موبایل ما آمده.
  • در یک نوبت حدود بیست فریم بگیرید و بعد دست نگه دارید. یک فریم یک لحظه است و اثر چهره‌ی منجمد می‌گوید یک لحظه‌ی تصادفی معمولاً نمره‌ی کمتری از چهره‌ی در حال حرکت می‌گیرد. با بیست فریم چیزی برای انتخاب دارید. این عدد از خود ماست، نه از یک پژوهش.
  • بدانید موبایلتان عکس را کدام‌طرفی ذخیره می‌کند. اگر سلفی‌ها را مطابق پیش‌نمایش ذخیره می‌کند، هر سلفی‌ای که می‌فرستید نسخه‌ی آینه‌ای است. خودتان به همین نسخه عادت دارید، اما آشنایانتان آن را برعکسِ همیشه می‌بینند و هر نوشته‌ای هم که پشت سرتان باشد وارونه درمی‌آید.

عکستان را چه کسی باید انتخاب کند؟

دسته‌ی دومی از پژوهش‌ها هست که اصلاً حرفی از آینه نمی‌زند. پرسشش ساده بود: چه کسی عکس بهتری از یک آدم انتخاب می‌کند، خودش یا یک غریبه؟

در پژوهش اول، از دانشگاه نیو ساوت ولز، دانشجویان عکس‌های Facebook خودشان را بر اساس اینکه هر کدام چقدر شبیهشان است رتبه‌بندی کردند. غریبه‌هایی که دانشجو را فقط مدت کوتاهی دیده بودند همان عکس‌ها را رتبه‌بندی کردند. بعد گروه سومی سعی کرد عکس‌های صدر هر رتبه‌بندی را با خود آن آدم تطبیق دهد. با انتخاب غریبه‌ها بهتر از انتخاب خود دانشجوها عمل کردند، و وقتی از رتبه‌بندی چند غریبه میانگین گرفته شد، باز هم بهتر.

پژوهش دوم درباره‌ی برداشت بود، نه شباهت. در آن، ۱۰۲ دانشجو هر کدام دوازده عکس دادند و گفتند چقدر احتمال دارد هر عکس را در پروفایل شبکه‌ی اجتماعی، پروفایل دوست‌یابی و پروفایل حرفه‌ای بگذارند. یک غریبه هم همین کار را برایشان کرد. بعد چند صد ارزیاب آنلاین به عکس‌های منتخب نمره دادند. انتخاب غریبه‌ها برداشت اول بهتری ساخت. ارزیاب‌ها آن عکس‌ها را قابل‌اعتمادتر و باکفایت‌تر دیدند. در جذابیت، تفاوت معنادار نبود.

پژوهش سومی، از تورنتو، شکاف مشابهی پیدا کرد. کسانی که زیاد سلفی می‌گیرند به سلفی خودشان نمره‌ای بالاتر از عکسی دادند که آزمایشگر از آن‌ها گرفته بود. ارزیاب‌های بیرونی چنین نکردند.

چرا غریبه بهتر انتخاب می‌کند؟ پژوهش‌ها نمی‌گویند و آن چهار تفاوت را هم نیازموده‌اند. آن چهار تفاوت یک دلیل محتمل‌اند. شما عکس خودتان را با چهره‌ای می‌سنجید که آینه‌ای است، حرکت می‌کند، از فاصله‌ای دیگر دیده شده و کمی زیباتر به خاطر سپرده شده، و غریبه هیچ‌کدام از این‌ها را سر راهش ندارد. آنچه پژوهش‌ها نشان می‌دهند محدودتر است. وقتی قرار است غریبه‌ها درباره‌ی عکس قضاوت کنند، انتخاب یک نفر دیگر بهتر از انتخاب صاحب عکس جواب داد.

ما از این یافته این‌طور استفاده می‌کنیم. این توصیه‌ها از آنچه اندازه‌گیری شده فراتر می‌روند.

  1. مشخص کنید عکس برای چه کاری است. شناخته‌شدن و ساختن برداشت اول دو کار متفاوت‌اند. در پژوهش دوم، افراد برای پروفایل‌های مختلف عکس‌های مختلفی انتخاب کردند.
  2. عکس‌هایی را که حاضرید استفاده کنید جدا کنید. حق وتو با شماست.
  3. از دو سه نفر بپرسید. در پژوهش اول، افراد سر اینکه کدام عکس شبیه‌تر است توافق کمی داشتند؛ پس یک نظر کافی نیست. برای شباهت، از کسانی بپرسید که شما را دیده‌اند. برای برداشت اول، از کسانی بپرسید که شما را نمی‌شناسند، چون به مخاطب نزدیک‌ترند.
  4. درباره‌ی همان کار بپرسید. «کدام‌یک از این‌ها بیشتر شبیه من است؟» یا «کدام‌یک باعث می‌شود بخواهید با من کار کنید؟» جواب به‌دردبخورتری می‌گیرد تا «کدام بهتر است؟»

اینکه عکس منتخب در اندازه‌ی کوچک چه کاری باید بکند، در راهنمای عکس پروفایل LinkedIn ما آمده.

هدشات‌های هوش مصنوعی کجای این ماجرا هستند

ما از سلفی هدشات هوش مصنوعی می‌سازیم و همه‌ی این‌ها درباره‌ی محصول خودمان هم صدق می‌کند. وقتی مشتری می‌گوید «شبیه من نیست»، دو علت ممکن است در کار باشد و باید از هم جدایشان کرد.

علت اول همه‌ی چیزهایی است که بالاتر گفتیم. هدشات یک تک‌فریم است. در هفت جفت سلفی و هدشاتی که برای این مطلب بررسی کردیم، هیچ‌کدام معکوس درنیامد. هفت جفت تضمین نیست، اما هر جا این‌طور باشد، هدشاتی که از سلفی‌های غیرآینه‌ای ساخته شده چهره‌تان را از همان طرفی نشان می‌دهد که کمتر به آن عادت دارید.

علت دوم مدل است. عکس ساخته‌شده می‌تواند به شکلی خراب شود که از هیچ آینه و دوربینی برنمی‌آید. مدل تصویری می‌تواند چهره را عوض کند. می‌تواند فک را مربع‌تر، بینی را صاف‌تر یا چهره را چند سال جوان‌تر کند، و چیزی که بیرون می‌آید عکس گیرایی از یک آدم دیگر است. ما به این می‌گوییم از دست رفتن شباهت، و این نقصِ تصویر است.

هر دو می‌توانند در یک عکس باشند و همیشه نمی‌شود از هم جدایشان کرد. برای علت اول، نظر یک نفر دیگر کمک می‌کند. کسی که شما را می‌شناسد می‌تواند بگوید شما را در عکس می‌بیند یا نه، هرچند جواب مثبت او از دست رفتن شباهت را رد نمی‌کند. برای پیداکردن آن، هدشات را با بیش از یک عکس از خودتان مقایسه کنید و اثر فاصله، زاویه و نور را روی فک یا بینی هم به حساب بیاورید. فاصله‌ی دوربین خال را جابه‌جا نمی‌کند و ده سال از سن چهره کم نمی‌کند.

و برای کنار گذاشتن یک هدشات لازم نیست چیزی را ثابت کنید. اگر به چشم خودتان شبیه شما نیست، همین دلیل برای استفاده‌نکردن از آن کافی است.

هدشات هوش مصنوعی ساخته‌شده از همان سلفی: همان زن با کت سرمه‌ای و بلوز کرم روی پس‌زمینه‌ی استودیویی کرم، با موهایی که به همان طرف شانه شده

یک سلفی و هدشاتی که Close Enough از آن ساخته است. در این جفت، لباس و نور و پس‌زمینه تازه‌اند، موها به همان طرف افتاده‌اند و خال‌ها در همان طرف‌های صورت‌اند.

کاری که خودمان در این باره می‌کنیم این است. در سفارش‌های پولی، بررسی هنگام بارگذاری وقتی صورت از ۵۵٪ ضلع کوتاه‌تر عکس پهن‌تر یا از ۸۰٪ آن بلندتر باشد، با این پیام هشدار می‌دهد: «صورتتان خیلی به دوربین نزدیک است.» این بررسی کادربندی را می‌سنجد، نه فاصله را، و می‌توانید نادیده‌اش بگیرید. هر سفارش ۲۴ هدشات برمی‌گرداند و جا برای کنار گذاشتن چندتایشان هست. و پول سفارش را وقتی پس می‌دهیم که سه شرط برقرار باشد: نتیجه‌ها شبیه شما نباشند، هیچ‌کدام از ۲۴ عکس قابل‌استفاده نباشد و سلفی‌ها مطابق راهنما بوده باشند. ظرف ۱۴ روز از خرید به ما ایمیل بزنید.

این مطلب چه چیزهایی را نمی‌تواند بگوید

  • اینکه هر تفاوت چقدر اهمیت دارد. هیچ‌کدام از پژوهش‌های اینجا این چهار تفاوت را از هم جدا نمی‌کند. هر کدام یکی را بررسی کرده، روی آدم‌هایی متفاوت و با تکلیفی متفاوت.
  • اینکه یافته‌های روان‌شناسی برای همه صدق می‌کند یا نه. هندسه برای هر دوربینی درست است. یافته‌های مربوط به ترجیح، حافظه و انتخاب عکس بیشتر از نمونه‌هایی چند ده نفره از دانشجویان می‌آیند. پژوهش ۱۹۷۷ فقط از زنان عکس گرفته بود و برای چند تا از یافته‌ها تکرار مستقلی پیدا نکردیم.
  • تناسب‌های خود شما. اسلایدر از یک سرِ اسکن‌شده استفاده می‌کند که به ارتفاع ۲۳ سانتی‌متر مقیاس شده است. سر شما سر دیگری است.
  • اندازه‌ی یکی از نتیجه‌ها. از پژوهش اول نیو ساوت ولز فقط توانستیم چکیده‌ی منتشرشده را بخوانیم که جهت اثر را می‌گوید و عددی نمی‌دهد. توصیف ما از روش کارش از خلاصه‌ی خود دانشگاه آمده.
  • جایگاه خود ما. ما هدشات می‌فروشیم، و «از یک نفر دیگر بپرسید شبیه شما هست یا نه» نتیجه‌گیری‌ای است که خوب به کارِ شرکتی می‌آید که مشتری‌هایش گاهی می‌گویند شبیه نیست.

«این عکس یک ایرادی دارد» سه معنا می‌تواند داشته باشد

پس وقتی عکسی از شما غلط به نظر می‌رسد، یکی از این سه حالت است.

ممکن است نمایی ناآشنا از چهره‌تان باشد: غیرآینه‌ای، از فاصله‌ای دیگر، در لحظه‌ای تصادفی. این کارِ همان چهار تفاوت است و بیشتر خود شمایید که متوجهش می‌شوید.

ممکن است تصویر چهره‌تان را عوض کرده باشد. از عکس ساخته‌شده چنین کاری برمی‌آید و از دوربین نه. این ایرادِ تصویر است و می‌توانید بدون ثابت‌کردن چیزی کنارش بگذارید.

یا ممکن است عکس دقیق باشد و باز هم برای کارش عکس مناسبی نباشد. این همان حالتی است که در دو پژوهش، انتخاب یک نفر دیگر بهتر از انتخاب صاحب عکس جواب داد. از کسی بپرسید.

پرسش‌های پرتکرار

آینه دقیق‌تر است یا دوربین؟

هیچ‌کدام. آینه چپ و راست را جابه‌جا می‌کند و چهره‌تان را از دو برابرِ فاصله‌ی شما تا شیشه نشان می‌دهد. دوربین چپ و راست را همان‌طور نگه می‌دارد که دیگران می‌بینند، مگر اینکه سلفی‌ها را آینه‌ای ذخیره کند، و چهره را از هر جایی نشان می‌دهد که دوربین بوده است. عکس غیرآینه‌ای از حدود یک متری به چیزی نزدیک است که آدمِ آن طرف میز می‌بیند.

دیگران مرا معکوس می‌بینند؟

بله، به این معنا که همان جهتی را می‌بینند که فیلتر «Inverted» نشان می‌دهد، و همیشه همین را دیده‌اند. فیلتر هیچ عدم‌تقارنی اضافه نمی‌کند. چهره‌تان را در جهتی نشان می‌دهد که به آن عادت ندارید. در آزمایشی در سال ۲۰۲۱، ۳۰ نفر یک بار در آینه‌ی معمولی و یک بار در آینه‌ای که تصویر را معکوس نمی‌کند نگاه کردند و ۷۳٪ گفتند چهره‌شان در دومی کمتر متقارن است. چهره همان چهره بود.

چرا صورتم در عکس کج به نظر می‌رسد؟

هر چهره‌ای کمی نامتقارن است. در پژوهش سه‌بعدی روی ۱۰۰ داوطلب سالم، میانگین ناهمخوانی میان چهره و تصویر آینه‌ای‌اش ۰٫۸ میلی‌متر بود که به‌صورت جذر میانگین مربعات حساب شده است. میانگین نمی‌تواند بگوید چهره‌ی شما چقدر فرق دارد. عکس همان عدم‌تقارنی را نشان می‌دهد که آینه نشان می‌دهد، در طرف دیگر. اگر صورتتان فقط در عکس یا در فیلتر Inverted کج به نظر می‌رسد، جهت ناآشنا یکی از توضیح‌هاست.

کدام دوربین نشان می‌دهد دیگران مرا چطور می‌بینند، جلو یا پشت؟

دوربین پشت، و دوربین جلو هم وقتی عکس‌هایش آینه‌ای ذخیره نشود. فاصله هم مهم است. دوربین پشت اغلب دورتر است، چون موبایل دست کس دیگری است.

اگر در عکس بد می‌افتم، یعنی در واقعیت هم ظاهرم بد است؟

یک عکس بد چنین چیزی را نشان نمی‌دهد. عکس یک لحظه است، از یک فاصله و در یک نور، و در یک آزمایش ارزیاب‌ها به تصویرهای ثابت تصادفی نمره‌ای کمتر از همان چهره در حال حرکت دادند. پژوهش‌های اینجا به عکس‌ها و کلیپ‌های آدم‌های دیگر نمره داده‌اند و هیچ‌کدام نمی‌تواند بگوید یک آدم مشخص چه شکلی است. اطرافیانتان چهره‌ای در حال حرکت می‌بینند.

چرا در عکس‌هایی که دیگران از من می‌گیرند بد می‌افتم؟

عکس‌هایی که کس دیگری می‌گیرد معمولاً غیرآینه‌ای‌اند و جهتی را نشان می‌دهند که کمتر از همه به آن عادت دارید. لحظه را کس دیگری انتخاب می‌کند و کسی هم نور یا زاویه را برایتان تنظیم نمی‌کند. نور از بالا سایه‌های زیر چشم را عمیق‌تر می‌کند و دوربینِ پایین‌تر از سطح چشم، چانه را بیشتر نشان می‌دهد. فاصله اغلب به نفع این عکس‌هاست. از یکی دو متری، تناسب‌ها همان تناسب‌های عکس پرتره است.

چرا بینی‌ام در سلفی بزرگ دیده می‌شود؟

چون موبایل نزدیک است. در اسکن سرِ بالا، دوربینی در ۳۰ سانتی‌متری گوش‌ها را با ۷۳٪ مقیاس نوک بینی می‌کشد و بینی کنار آن‌ها بزرگ دیده می‌شود. از ۲ متری، گوش‌ها به ۹۵٪ می‌رسند. موبایل را دورتر بگیرید، یا با دوربین پشت از فاصله عکس بگیرید و برش بزنید.

چرا در Zoom و تماس‌های تصویری دیگر شکلم فرق می‌کند؟

کادر خودتان معمولاً آینه‌ای است، وب‌کم اغلب نزدیک‌تر از جایی است که یک آدم می‌نشیند، و دوربین لپ‌تاپ از پایین‌تر از سطح چشم رو به بالا نگاه می‌کند. بقیه‌ی افراد تماس همان فاصله و زاویه را می‌بینند، اما غیرآینه‌ای.

می‌شود کسی جذاب باشد ولی خوش‌عکس نباشد؟

بله. یک تصویر ثابتِ بد تعیین نمی‌کند که چهره در حرکت چطور دیده می‌شود. ارزیاب‌ها به فریم‌های تصادفی نمره‌ای کمتر از کلیپی دادند که از آن آمده بودند. در پژوهشی روی ویدئوهای ۶۰ مرد، نمره‌ی تصویرهای ثابتی که برای خنثی بودن انتخاب شده بودند تفاوت معناداری با نمره‌ی ویدئوها نداشت.

چطور ببینم دیگران مرا چه شکلی می‌بینند؟

یک ویدئوی کوتاه از شما در حال حرف‌زدن، که کس دیگری از حدود یک متری و تقریباً هم‌سطح چشم گرفته باشد، به آن نزدیک است. این ویدئو یک زاویه‌ی دید را در یک روز نشان می‌دهد.